Poezja Marii Pawlikowskiej – Jasnorzewskiej

Maria Pawlikowska-Jasnorzewska należy do jednych z najbardziej znanych polskich poetek. Tworzyła ona w okresie dwudziestolecia międzywojennego a do jej najważniejszych dzieł zalicza się „Babo-Dziwo” oraz „Gołąb ofiarny”.

Opracowanie poezji Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej

Miłość

Nie widziałam cię już od miesiąca.
I nic. Jestem może bledsza,
trochę śpiąca, trochę bardziej milcząca,
lecz można żyć bez powietrza!

Wiersz pochodzi z tomiku „Pocałunki” i jest poświęcony tematyce miłosnej. Podmiotem lirycznym jest kobieta, która wyznaje swoje uczucie. Mówi o swojej miłości jako wszechogarniającym uczuciu, które ma wpływ na jej stan psychiczny i fizyczny (jest trochę bledsza, śpiąca i milcząca). W ostatnim wersie poetka zwraca się jednak z twierdzeniem, że można żyć bez powietrza czyli miłości. Dzięki temu, nawet przeżywając nieszczęśliwą miłość i tracąc ukochaną osobę, jesteśmy w stanie żyć dalej.

Płyta Carusa

Jest to cykl wierszy, w których poetka zwróciła się ku motywom czasu, przemijania i śmierci. W jednym z fragmentów podmiot liryczny opisuje, jak otwiera gramofon, który porównuje do trumny. Z niego wydobywają się dźwięki śpiewu Enrico Caruso (słynnym włoski śpiewak operowy). Narrator opowiada o uczuciach, jakich doznaje pod wpływem wydobywającej się muzyki. Opowiada o muzyce Caruso, która jest pełna pasji i emocji. Jednak w pewnym momencie śpiew się urywa, podobnie jak życie człowieka. W kolejnym fragmencie wiersza podmiotem lirycznym staje się Caruso, który krzyczy by go uwolnić ze skrzynki z metalu i drewna. Śpiewak chce, by mu zwrócono życie, gdyż poprzez zamknięcie jego głosu na płycie zawieszono go między życiem a śmiercią. Jednak potem podmiot liryczny uświadamia sobie, że z tej sytuacji nie może się uwolnić. Choć umarł, to jego muzyka stała się nieśmiertelna. Jednak nie jest to powód do radości, gdyż uświadamia on sobie, że jest teraz niczym brzęcząca mucha, staje się jedynie tłem muzycznym w życiu ludzi.

Interpretacja poezji Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej

Poezja Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej, jednej z najwybitniejszych poetek dwudziestolecia międzywojennego, koncentruje się przede wszystkim na problematyce miłości, relacji między kobietą a mężczyzną oraz na doświadczeniu codzienności, które zyskuje w jej wierszach wymiar uniwersalny. Poetka w niezwykle subtelny i nowoczesny sposób ukazywała uczucia – zarówno te pełne szczęścia, jak i dramat rozstań czy samotności. Ważnym elementem jej twórczości są także refleksje nad przemijaniem i kruchością ludzkiego życia, ujęte w lekkiej, lapidarnej formie. W kontekście historycznym twórczość Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej wpisuje się w literaturę międzywojenną, zwłaszcza nurt Skamandra, z którym była blisko związana. Jej poezja, przełamująca tabu obyczajowe i podejmująca śmiało tematykę kobiecości oraz cielesności, była uznawana za odważną i nowatorską, a zarazem głęboko liryczną.

Maria Pawlikowska-Jasnorzewska

Maria Pawlikowska-Jasnorzewska (1891–1945) była polską poetką i dramatopisarką, córką malarza Wojciecha Kossaka i siostrą Magdaleny Samozwaniec. Nazywana bywa „polską Safoną” lub „poetką miłości”, gdyż to właśnie uczucia i życie wewnętrzne kobiety stanowiły centrum jej twórczości. Zadebiutowała w latach 20., a jej wiersze szybko zdobyły popularność dzięki prostocie, finezji i niezwykłej emocjonalności. W czasie II wojny światowej zmuszona była do emigracji, a zmarła w Manchesterze. Jej dorobek pozostaje jednym z najważniejszych osiągnięć polskiej poezji XX wieku.