Moralność pani Dulskiej streszczenie

Moralność pani Dulskiej streszczenie krótkie

„Moralność pani Dulskiej” Gabrieli Zapolskiej to dramat obyczajowy, który powstał w 1906 roku i szybko zyskał ogromną popularność na scenach teatralnych. Akcja rozgrywa się we Lwowie, w mieszkaniu rodziny Dulskich. Główną bohaterką jest Aniela Dulska – despotyczna gospodyni, uosobienie obłudy, fałszywej moralności i egoizmu. W domu Dulskich panuje rygor, oszczędność posunięta do skąpstwa i nieustanne dbanie o pozory. Pani Dulska nie dopuszcza do najmniejszych odstępstw od narzuconych zasad. Jednocześnie okazuje się, że jej syn Zbyszko romansuje ze służącą Hanką, a kiedy sprawa wychodzi na jaw, Dulska nie widzi w tym większego problemu – o ile wszystko zostanie utrzymane w sekrecie i nie zagraża reputacji rodziny. Gdy Hanka zachodzi w ciążę, Zbyszko chce postąpić odpowiedzialnie i się z nią ożenić, jednak matka stanowczo się temu sprzeciwia. Ważniejsze są dla niej pozory, konwenanse i „dobre imię” w oczach sąsiadów, niż los i godność prostolinijnej dziewczyny. Ostatecznie młody Dulscy nie zmienia swojego życia, a Hanka zostaje bez wsparcia. Utwór kończy się triumfem pani Dulskiej, która doprowadza do sytuacji, w której nic się nie zmienia – rodzina pozostaje taka, jaka była, a obłuda i zakłamanie wygrywają z prawdą i uczciwością.

Moralność pani Dulskiej opracowanie

1. Akcja dramatu toczy się w mieszkaniu rodziny Dulskich we Lwowie.
2. Pani Aniela Dulska rządzi domem twardą ręką – wprowadza rygor, wymusza oszczędność, dba o pozory i dobre imię rodziny.
3. Dulska potępia wszystkich, którzy łamią konwenanse społeczne, lecz sama nie przestrzega zasad moralności.
4. Syn Dulskiej, Zbyszko, prowadzi lekkie, beztroskie życie i romansuje ze służącą Hanką.
5. Hanka zachodzi w ciążę, co staje się poważnym problemem – Dulska chce zatuszować sprawę i uniknąć skandalu.
6. Zbyszko, mimo swej lekkomyślności, w przypływie odpowiedzialności postanawia poślubić Hankę i przyznać się do romansu.
7. Aniela Dulska nie zgadza się na taki krok – według niej małżeństwo z prostą dziewczyną byłoby hańbą dla rodziny.
8. Pani domu decyduje, że Hanka otrzyma pieniądze, aby odeszła, a sprawa zostanie ukryta przed otoczeniem.
9. Zbyszko szybko traci swój zapał do buntu i ulega matce, nie walcząc o swoje przekonania.
10. Utwór kończy się zwycięstwem obłudy – w rodzinie nic się nie zmienia, pozory zostają zachowane, a prawdziwa moralność przegrywa.

Moralność pani Dulskiej streszczenie szczegółowe w punktach

AKT I

• Poranek w domu, córki są w trakcie porannej toalety.
• Hesia narzeka na zimną wodę, opowiada siostrze o rozmowie z kucharką, mówi, że Zbyszek nie wrócić na noc i romansuje ze służącą Hanką.
• Pani Dulska krzyczy na męża, że ma zbierać do pracy i jest zbyt opieszały.
• Dulska krzyczy na dziewczyny, Melę każe siadać do gry na pianinie i chce porozmawiać ze Zbyszkiem, który dopiero co wrócił.
• Matka robi Zbyszkowi awanturę, że włóczy się po mieście, w złym towarzystwie się obraca i spędza czas z kokotami. Zbyszek się broni, że sama wynajmuje mieszkanie kokocie i że człowiek jest zwierzęciem towarzyskim.
• Zbyszek idzie spać, Dulski szykuje się do pracy, żona go strofuje, że ma uważać na wypłatę i wydziela mu cygaro.
• Zbyszek przychodzi i zaleca się do służącej, Mela to widzi i zawstydzona idzie grać na pianinie.
• Dziewczyny szykują się do wyjścia na pensję, przekomarzają się o zalotach do studentów, Dulska każe Hance odprowadzić dziewczyny.
• Do Dulskiej przychodzi Lokatorka, która chce poznać przyczyny wypowiedzenia jej mieszkania. Ta mówi, że jej próba samobójcza przynosi wstyd i wywołuje skandale w kamienicy.
• Następnie do Dulskiej przychodzi kuzynka Juliasiewiczowa, dowiedziawszy się o zwolnieniu mieszkania przez Lokatorkę, sama chce się wprowadzić do niego. Dulska nie chce na to przystać, ponieważ rodzina będzie pewnie mniej płacić. Poza tym żyją poza stan i podejrzanie się prowadzą: przyjmują gości, chodzą do teatru i prenumerują gazety.
• Zbyszek budzi się przez rozmowy matki, dziwi się, że wypowiedziała mieszkanie Lokatorce. Jest uczciwą kobietą, próbował się do niej dobierać, ale spotkał się z odmową.
• Kuzynka radzi Zbyszkowi, by nie romansował z Hanką czy służącymi, tylko „tyle mężatek jest”. Chłopak nie godzi się, mówi, że to zbyt kołtuńskie.

AKT II

• Kuzynka przestrzega Dulską przed romansem Zbyszka z Hanką, ta jej odpowiada, że to dobrze, przynajmniej chłopak się nie będzie włóczył. Rozmawiają o podwyżce czynszów w kamienicy.
• Dulski wraca z pracy, spaceruje po mieszkaniu, ponieważ lekarz zalecił mu spacery. Kończy spacer, żona daje mu pieniądze i wychodzi do kawiarni.
• Hesia kradnie cygaro z pieca, czym Mela jest zgorszona. Przychodzi Hanka, która wygląda blado. Dziewczyny tańczą walca i cake-walka. Zbyszek przychodzi i pyta się, gdzie siostra tak nauczyła się tańczyć.
• Hanka i Zbyszek rozmawiają, ten jej każe udać się w pewne miejsce i służąca wychodzi. Przychodzi Mela, która nadal się źle czuje.
• Mela uważa, że Zbyszek ożeni się z Hanką, ale ten wyśmiewa ten pomysł.
• Hanka wraca płacząc, Zbyszek ją pociesza. Jest ona w ciąży, Mela ją pociesza, że wszystko się jakoś ułoży.
• Przychodzi kuzynka Juliasiewiczowa, która dowiaduje się o ciąży Hanki i kłóci się ze Zbyszkiem.
• Dulska przychodzi i mówi o zajściu w tramwaju, gdzie była kłótnia z konduktorem, ponieważ Hesia chciała oszukać na tańszy bilet. Dla Dulskiej to był ogromny wstyd.
• Dulska kłóci się z Juliasiewiczową o to, że ta ufarbowała włosy na rudo. Kuzynka mówi o ciąży Hanki Dulskiej, ta wypiera się, że wiedziała o romansie.
• Dulska przerażona, że to jest skandal, trzeba będzie sprzedać kamienicę i się wynieść do innej dzielnicy. Zbyszek mówi, że ożeni się z Hanką. Dulska woła męża, ten odzywa się jeden raz i wychodzi.

AKT III

• Mela budzi Hankę i przynosi jej śniadanie, mówi, że ona nie może się przemęczać. Służąca płacze, na co dziewczyna ją pociesza.
• Hesia przychodzi i ironicznie nazywa Hanką bratową, rozpacza nad tym, że Zbyszek ożeni się ze służącą, przez co ona straci szansę na dobrą partię.
• Mela próbuje wstawić się za Hanką u matki, jednak ta każe jej się nie mieszać w sprawy dorosłych.
• Przychodzi wezwana przez Dulską Juliasiewiczowa, jest nieco obrażona ale Dulska potrzebuje jej pomocy. Kuzynka radzi by sprowadzono ciotkę Hanki, może dziewczyna źle się w przeszłości prowadziła, przez co Zbyszkowi odechce się małżeństwa.
• Ciotka Hanki Tadrachowa zaświadcza jednak o uczciwości dziewczyny. Nadchodzi Zbyszek, który oznajmia że zaczął załatwiać formalności do ślubu. Praczka mówi, że spodziewała się raczej jakiegoś zadośćuczynienia, a nie ślubu.
• Kuzynce Juliasiewiczowej podoba się ten pomysł i zaczyna przekonywać do niego Zbyszka. W końcu chłopak zgadza się, by matka z kuzynką same załatwiły tę sprawę, jednak z zastrzeżeniem by Hance się nic nie stało.
• Kuzynka rozmawia z Tadrachową i zgadzają się na zadośćuczynienie pieniężne. Hanka też woli pieniądze i zaczyna targować się z Dulską o sumę.
• Dulska by uniknąć skandalu w sądzie, zgadza się jej zapłacić tysiąc koron.
• Kuzynka próbuje wymusić zgodę na Dulskiej, by wynajęła jej mieszkanie, jednak ta nie ustępuje.
• Dulska zaczyna dyrygować rodziną i wszystko wraca do codzienności.
• Hanka odchodzi i żegna się z Melą, złorzecząc reszcie rodziny.

Bohaterowie dramatu

• Aniela Dulska – główna bohaterka, kobieta surowa, obłudna i despotyczna. Jej cechą dominującą jest troska o pozory i konwenanse, a nie o prawdziwą moralność. Wyróżnia się hipokryzją i podwójnymi standardami.
• Zbyszko Dulski – syn Anieli, młody, początkowo zbuntowany wobec zasad matki, lecz w praktyce słaby i niezdolny do konsekwentnych działań. Romansuje ze służącą Hanką, ale ostatecznie podporządkowuje się matce.
• Mela Dulska – córka, wrażliwa i niewinna, pełna empatii wobec Hanki. Symbolizuje naturalną dobroć, która w tym domu zostaje stłumiona.
• Hesia Dulska – druga córka, żywiołowa, bardziej cyniczna, łatwo przyjmująca poglądy matki.
• Hanka – służąca, prosta dziewczyna, która pada ofiarą romansu z Zbyszkiem. Jej sytuacja pokazuje nierówności społeczne i brak praw dla kobiet z niższych warstw.
• Felicjan Dulski – mąż Anieli, postać drugoplanowa, cicha i podporządkowana, praktycznie pozbawiona wpływu na życie rodzinne.
• Lokatorzy kamienicy Dulskich – pojawiają się w tle jako świadkowie i ofiary polityki oszczędnościowej pani domu, a także element podkreślający jej hipokryzję.

Problematyka utworu i co znaczy „dulszczyzna”

„Moralność pani Dulskiej” to dramat społeczno-obyczajowy, w którym Gabriela Zapolska ostro skrytykowała mieszczańską obłudę. Utwór porusza kilka ważnych problemów:

• Hipokryzja i zakłamanie – bohaterowie, a szczególnie pani Dulska, potępiają innych, a jednocześnie sami łamią zasady moralne.
• Podwójne standardy moralne – to, co jest surowo oceniane w przypadku obcych, w rodzinie bywa usprawiedliwiane i tuszowane.
• Brak odpowiedzialności i słabość charakterów – Zbyszko, mimo buntu, nie potrafi stanąć po stronie prawdy i uczciwości.
• Los kobiet i nierówności społeczne – Hanka zostaje pokrzywdzona zarówno przez Zbyszka, jak i przez system wartości, który broni interesów „porządnych rodzin” kosztem biedniejszych.
• Krytyka mieszczaństwa – dramat obnaża zakłamanie, skąpstwo i dbanie o pozory charakterystyczne dla tej warstwy społecznej.

Określenie „dulszczyzna” weszło na stałe do języka polskiego i oznacza postawę pełną obłudy, fałszywej moralności, dbania wyłącznie o własne interesy, przy jednoczesnym ślepym przywiązaniu do konwenansów. To także symbol hipokryzji, w której ważniejsze są pozory niż prawdziwe wartości etyczne. Termin ten do dziś używany jest w odniesieniu do postaw społecznych nacechowanych zakłamaniem i egoizmem.