Egzamin ósmoklasisty 2026 – język polski: lektury, tematy i zagadnienia z poprzednich lat. Poradnik dla ósmoklasisty, który pomoże przygotować się do tego egzaminu. Zobacz przegląd lektur, jakie były zagadnienie oraz o czym warto wiedzieć i pamiętać przeg egzaminem ósmoklasisty.
Egzamin z polskiego – co musisz wiedzieć przed 11 maja
Przegląd lektur, tematów wypracowań i zagadnień językowych z wszystkich arkuszy CKE od 2019 roku. Przeczytaj, zanim usiądziesz do ostatnich powtórek.
Egzamin już w poniedziałek, 11 maja 2026 o godzinie 9:00.
Masz jeszcze weekend – wykorzystaj go mądrze. Ten artykuł podsumuje wszystko, co najważniejsze.
Spis treści
- Jak wygląda arkusz – struktura i punktacja
- Jakie lektury były na egzaminie od 2019 roku
- Pełna lista lektur obowiązkowych na 2026
- Wypracowanie – formy, tematy i przykłady z lat ubiegłych
- Kształcenie językowe – czego nie lekceważyć
- Ostatnie porady na weekend przed egzaminem
1. Jak wygląda arkusz – struktura i punktacja
Egzamin ósmoklasisty z języka polskiego trwa 150 minut i dzieli się na dwie wyraźne części. W pierwszej czeka na Ciebie około 20 zadań opartych na dwóch tekstach – zamkniętych i otwartych. W drugiej piszesz jedno wypracowanie wybrane spośród dwóch podanych tematów.
45 – punktów łącznie do zdobycia
25- punktów za zadania z tekstów
20 – punktów za wypracowanie
| Część arkusza | Zawartość | Punkty |
|---|---|---|
| Część I – tekst literacki | Fragment prozy lub poezji; zadania dotyczące treści, środków stylistycznych, narracji | ok. 12–13 pkt |
| Część I – tekst nieliteracki | Artykuł, wywiad, tekst popularnonaukowy; rozumienie, wnioskowanie, język | ok. 12–13 pkt |
| Część II – wypracowanie | Do wyboru: opowiadanie twórcze lub tekst argumentacyjny (rozprawka / przemówienie) | 20 pkt |
Ważne: Wypracowanie to aż 44% całej punktacji. Napisanie go sprawnie i na temat to największa inwestycja czasu podczas przygotowań.
2. Jakie lektury były na egzaminie od 2019 roku
Od pierwszego egzaminu po reformie CKE konsekwentnie opiera zadania testowe na jednej lekturze obowiązkowej – zazwyczaj w formie dłuższego cytowanego fragmentu. Poniżej zestawienie wszystkich dotychczasowych wyborów.
W 2019 Mały Książę Antoine de Saint-Exupéry
W arkuszu był fragment tekstu z „Małego Księcia”, na podstawie którego trzeba było odpowiedzieć na kilka pytań zamkniętych oraz otwartych. Oprócz tego do napisania była argumentacja na podstawie, w którym trzeba było uzasadnić swój wybór. Tematy wypracowań odwoływały się do lektury „Mały Książę”. Jeden z nich dotyczył relacji międzyludzkich i przyjaźni. Drugim tematem było opowiadanie o odwiedzinach lisa na planecie Małego Księcia, podczas których lis przekonuje się, czy chłopiec wykorzystał wiedzę zdobytą podczas podróży
Przypomnij sobie treść lektury we wpisie Streszczenie i opracowanie Mały Książę
W 2020 Quo vadis Henryk Sienkiewicz
Fragment „Quo vadis” w arkuszu egzaminacyjnym dotyczył pierwszych chrześcijan w Rzymie. Na podstawie fragmentu były pytania z tekstu oraz samej lektury. Temat wypracowań nie dotyczył bezpośrednio powieści „Quo vadis”. W ramach dłuższej wypowiedzi pisemnej trzeba było napisać opowiadanie o spotkaniu z bohaterem lektury lub napisać przemówienie na temat lektury obowiązkowej.
Zobacz przydatne informacje i streszczenie Quo vadis.
2021 Pan Tadeusz Adam Mickiewicz
W arkuszu egzaminacyjnym ósmoklasisty znalazł się fragment „Pana Tadeusza” oraz pytania dotyczące lektury. Oprócz tego uczniowie musieli wykazać się znajomością innych lektur oraz tekstu. Tematami wypracowań było „jak trudna sytuacja pozwala poznać samego siebie” oraz opisanie wspólnej przygody z bohaterem literackim, podczas której przyznano mu tytuł Przyjaciela Mądrości.
Zobacz Pan Tadeusz – najważniejsze informacje
2022 Zemsta Aleksander Fredro
W roku 2022 arkusz egzaminacyjny zawierał tekst oraz pytania z „Zemsty” Aleksandra Fredry. Uczniowie mieli za zadanie napisać argumentację dotyczącą twierdzenia „zgoda buduje, niezgoda rujnuje”. W ramach tej wypowiedzi mieli odwołać się do innych lektur. Tematy wypracowań to „Z przyjacielem łatwiej pokonywać trudności” (rozprawka) oraz opowiadanie o spotkaniu z bohaterem lektury.
2023 Balladyna Juliusz Słowacki
W arkuszu był fragment utworu „Balladyna” oraz pytanie odwołujące się do całego tekstu. Tematem wypracowań było dążenie do celu i jego konsekwencje (opowiadanie) oraz rozprawka na temat „Czy każdy decyduje, jakim jest człowiekiem?”. Streszczenie i opracowanie „Balladyny” Słowackiego znajdziesz tutaj.
2024 Kamienie na szaniec Aleksander Kamiński
W tym roku uczniowie mieli odpowiedzieć na pytania związane z fragmentem oraz lekturą „Kamienie na szaniec” Aleksandra Kaminiśkiego. Tematem wypracowań była rozprawka na temat: czy warto pomagać innym oraz opowiadanie o spotkaniu z bohaterem literackim.
2025 Chłopcy z Placu Broni Ferenc Molnár
W 2025 roku uczniowie mieli sobie poradzić z lekturą „Chłopcy z placu broni” – pytania oraz wypracowanie odwoływały się do tej powieści. Tematy wypracowań odwoływały się do przyjaźni, lojalności oraz bohaterskich czynach.
Wniosek na 2026: CKE unika powtarzania tytułów. Spośród lektur jeszcze niewybranych szczególną uwagę warto poświęcić: Dziadom cz. II, Hobbitowi, Syzyfowym pracom i Opowieściom z Narnii. Ale pamiętaj – w 2025 roku komisja zaskoczyła wszystkich. Przygotuj się z całej listy.
3. Pełna lista lektur obowiązkowych na 2026
Poniżej wszystkie tytuły z podstawy programowej, do których możesz odwołać się zarówno w zadaniach testowych, jak i w wypracowaniu. Kliknij w lekturę, aby przejść do szczegółowego streszczenia i opracowania.
- Dziady część II Adam Mickiewicz
- Pan Tadeusz Adam Mickiewicz (ks. I, II, IV, X, XI, XII)
- Balladyna Juliusz Słowacki
- Zemsta Aleksander Fredro
- Quo vadis Henryk Sienkiewicz
- Kamienie na szaniec Aleksander Kamiński
- Hobbit, czyli tam i z powrotem J.R.R. Tolkien
- Opowieści z Narnii. Lew, czarownica i stara szafa C.S. Lewis
- Mały Książę Antoine de Saint-Exupéry
- Chłopcy z Placu Broni Ferenc Molnár
- Kajko i Kokosz. Szkoła latania Janusz Christa
- Syzyfowe prace Stefan Żeromski
Złota zasada: Na egzaminie nie musisz znać lektury wybranej przez CKE w całości – zadania testowe opierają się na podanym fragmencie. Jednak wypracowanie wymaga odwołania do lektury obowiązkowej z całej listy – tutaj liczy się szeroka znajomość.
4. Wypracowanie – formy, tematy i wzorce z lat ubiegłych
Zawsze do wyboru są dwa tematy. Jeden ma charakter twórczy (opowiadanie), drugi – argumentacyjny (rozprawka lub przemówienie). Musisz wybrać tylko jeden, ale warto być przygotowanym na oba.
Temat twórczy
Opowiadanie
- Min. 200 słów
- Odwołanie do wybranej lektury obowiązkowej
- Najczęstszy schemat: Ty lub bohater lektury przenosisz się do innego świata
- Ważna: spójność fabuły, narracja w 1. osobie
Temat argumentacyjny
Rozprawka / Przemówienie
- Min. 200 słów
- Teza + dwa–trzy argumenty + konkluzja
- Odwołanie do lektury obowiązkowej + innego utworu
- Oceniany styl, logika wywodu, bogactwo słownika
Tematy wypracowań z poprzednich lat – pełna lista
| Rok | Temat opowiadania | Temat argumentacyjny |
|---|---|---|
| 2021 | Bohater lektury przenosi się do Twojego świata – wspólna przygoda, bohaterowi przyznano tytuł Przyjaciela Mądrości | W trudnej sytuacji człowiek poznaje samego siebie |
| 2022 | Spotkanie z bohaterem lektury; wspólna przygoda, która skłoniła do refleksji o wartości świata lektury | Z przyjacielem łatwiej pokonywać trudności |
| 2023 | Bohater lektury dąży do celu – przeanalizuj motyw dążenia | Czy każdy decyduje, jakim jest człowiekiem? |
| 2024 | Przygoda z bohaterem lektury, który potrzebuje pomocy w Twoim świecie | Odwaga i poświęcenie jako wartości niezbędne dla wspólnoty |
| 2025 | Opowiadanie o spotkaniu z wybranym bohaterem literackim | Lojalność wobec grupy jako wartość moralna |
Wzorzec, który warto zapamiętać: Tematy opowiadań niemal zawsze kręcą się wokół spotkania z bohaterem lektury. Tematy argumentacyjne dotyczą uniwersalnych wartości – przyjaźni, odwagi, odpowiedzialności, tożsamości. Znaj kilka lektur naprawdę dobrze i miej gotowe argumenty pod każdy z tych motywów.
5. Kształcenie językowe – czego nie lekceważyć
Zadania językowe w pierwszej części arkusza sprawdzają wiedzę o środkach stylistycznych, gramatyce i poprawności językowej. To właśnie ten obszar sprawia uczniom najwięcej trudności.
Najtrudniejsze zadanie ostatnich lat
Według analiz wyników egzaminu najtrudniejszym zadaniem jest przekształcanie zdań – trzeba zmienić zdanie na inne, zachowując jak najbardziej zbliżony sens. Na przykład zamiana strony czynnej na bierną, zmiana trybu lub przekształcenie z mowy niezależnej na zależną.
| Zagadnienie | Co sprawdzają zadania |
|---|---|
| Środki stylistyczne | Rozpoznanie i omówienie metafory, epitetu, porównania, anafory, apostrofy, ożywienia |
| Fleksja i składnia | Odmiana przez przypadki, przekształcenia zdań, związki wyrazowe |
| Ortografia i interpunkcja | Pisownia partykuły „nie”, wielkie litery, przecinek w zdaniu złożonym |
| Formy użytkowe | Napisanie ogłoszenia lub zaproszenia – zad. krótkiej odpowiedzi |
| Rozumienie tekstu | Wnioskowanie, wskazanie tezy, celu autora, znaczenia wyrazu w kontekście |
Szybka powtórka: Poćwicz przekształcenia zdań z arkuszy z lat 2021–2024 – to zadanie pojawia się w każdym egzaminie i jest największym źródłem strat punktowych.
6. Ostatnie porady na weekend przed egzaminem
- Przejrzyj arkusze z poprzednich lat – rozwiąż je w warunkach czasowych (150 min). To najlepsza możliwa symulacja.
- Przypomnij sobie 2–3 lektury szczegółowo – imiona bohaterów, kluczowe sceny, główne przesłania. Nie musisz znać wszystkiego, ale wybrane tytuły miej opanowane w 100%.
- Napisz jedno ćwiczebne wypracowanie – sprawdź, czy mieścisz się w 150 minutach. Licz słowa (minimum 200, optymalnie 250–350).
- Przypomnij sobie środki stylistyczne – zrób krótką ściągę pojęciową i powtórz znaczenie co najmniej 10 figur retorycznych.
- Zadbaj o sen w niedzielę – zmęczony mózg słabiej wnioskuje i szybciej robi błędy ortograficzne. To nie żart.
- Weź ze sobą długopis zapasowy – zdarzały się przypadki, gdy uczniowie musieli pożyczać. Na egzaminie nie ma na to czasu.
- Przeczytaj uważnie polecenia – wiele błędów wynika z odpowiadania nie na to pytanie, na które trzeba.