Sposób przekazania wiedzy okazuje się kluczem do sukcesu a notatki to forma przekazywaniu wiedzy samemu sobie – dzięki nim porządkujemy, utrwalamy i przygotowujemy materiał do powtórki. Są różne formy tworzenia notatek, warto dopasować sposób notowania do swoich indywidualnych preferencji i zapotrzebowań. Ja jestem wielbicielką notowania przy pomocy mapy myśli. Opowiem wam o zaletach takiego sposobu notowania.
Teoria naukowa wokół mapy myśli
O efektywności tego sposobu notowania przekonują dwaj brytyjscy naukowcy, Tony i Barry Buzan. Według nich mapa myśli (mind mapping) jest efektywna, gdyż przy jej tworzeniu pracują dwie półkule mózgu. Lewa półkula odpowiedzialna za logiczne myślenie dostrzega linearne powiązania, daty, liczby i słowa. Z kolei prawa półkula, która odpowiada za kreatywność, dostrzega całość, trójwymiarowość, kolory i kształty. Dzięki synergii tych dwóch półkul, proces zapamiętywania i kojarzenia jest bardziej efektywny.
Jaka powinna być mapa myśli i do czego można ją wykorzystać?
Mapa powinna składać się z krótkich haseł, liczb, dat lub rysunków i bazować na sieci skojarzeń między nimi. Połączenia powinny być czytelne, dlatego przy tworzeniu mapy zalecane jest korzystanie z kilku kolorów, które pozwolą uzyskać bardziej czytelne notatki.
Mapa myśli rządzi się pewnymi zasadami, które sprawiają że notatki będą lepsze. Główne zagadnienie powinno być w centrum, ono spaja pozostałe terminy i zagadnienia. Warto w tych notatkach używać jasnych, klarownych terminów. Zaleca się też stosować nie więcej niż trzy kolory, by mapa była czytelna.
Mapa myśli jest wręcz idealna do tworzenia ciągów przyczynowo-skutkowych. Wydarzenia historyczne, biografie i powiązania znanych osób, opisywanie zjawisk fizycznych to pojęcia, które idealnie można zapisać w formie mapy myśli.
Mapa myśli to notatki, które cieszą oko – dzięki temu z przyjemnością powtarza się materiał. Ponadto, tworzenie takich notatek sprzyja zdolności kojarzenia, logicznego myślenia oraz szukaniu powiązań między nimi.
Najczęściej zadawane pytania
Co to jest mapa myśli?
Mapa myśli (mind map) to graficzna technika notowania i organizowania informacji wynaleziona przez Tony’ego Buzana w latach 70. XX wieku. Polega na umieszczeniu głównego tematu w centrum i rozgałęzianiu z niego kolejnych pojęć. Odzwierciedla naturalne, skojarzeniowe działanie ludzkiego mózgu.
Jak zrobić mapę myśli krok po kroku?
Jak zrobić mapę myśli: 1) Weź dużą kartkę i połóż ją poziomo. 2) Na środku napisz główny temat. 3) Z centrum poprowadź grube gałęzie do głównych kategorii. 4) Z każdej gałęzi poprowadź cieńsze gałązki z podtematami. 5) Używaj różnych kolorów. 6) Dodawaj rysunki i symbole. 7) Im mniej słów i więcej skojarzeń, tym lepsza mapa.
Do czego można używać mapy myśli w szkole?
Mapa myśli świetnie sprawdza się w: notowaniu podczas lekcji, streszczaniu lektury, planowaniu wypracowania, przygotowaniu do sprawdzianu, zapamiętywaniu dat i wydarzeń historycznych oraz nauce słówek z języka obcego przez skojarzenia tematyczne.
Czym mapa myśli różni się od zwykłych notatek?
Zwykłe notatki liniowe angażują głównie lewą półkulę mózgu. Mapa myśli angażuje obie półkule — lewą (słowa, logika) i prawą (kolory, obrazy, skojarzenia). Dzięki temu informacje są lepiej zapamiętywane. Mapa pokazuje też relacje między pojęciami, czego zwykła lista nie potrafi.
Jakie narzędzia do tworzenia map myśli online są dostępne?
Darmowe narzędzia online to m.in.: MindMup, Coggle, XMind (wersja bezpłatna), MindMeister (ograniczona wersja bezpłatna), Canva (szablony map myśli). Do tworzenia map odręcznie wystarczy kartka i kolorowe długopisy — wiele osób uważa odręczne mapy za skuteczniejsze niż cyfrowe.
Jak mapa myśli pomaga przy nauce lektury?
Przy nauce lektury mapa myśli pozwala zebrać w jednym miejscu: tytuł i autora, bohaterów, fabułę, czas i miejsce akcji, tematy i symbole oraz cytaty. Taka mapa jest idealną pomocą przed sprawdzianem. Samo tworzenie mapy jest też aktem aktywnego uczenia się — pomaga zapamiętać treść lektury.
Czy mapa myśli sprawdza się u każdego ucznia?
Mapa myśli jest szczególnie skuteczna dla uczniów myślących obrazowo, lubiących rysować i kojarzących informacje przez skojarzenia wizualne. Uczniowie preferujący myślenie liniowe mogą wolą tradycyjne notatki. Warto jednak spróbować — nawet dla nich mapa jako podsumowanie lektury bywa bardzo pomocna.